OSI Referans Modeli Nedir? Katmanları Nelerdir?

Bir veya birden fazla ağ oluşturduğumuzda bu ağların içinde ve ağların kendi arasında uyum sıkıntısı çekmemesi için dünya çapında belirli standart bir kural oluşturulmuştur. Bu nedenle ISO (International Organization for Standardization) kuruluşu tarafından bilgisayar ağları için standart olan OSI (Open System Interconnection) referans alınarak kabul edilmiştir.  Bu model zaman geçtikçe yaygınlaşmış ve herkes tarafından kabul görmüştür. Bu OSI katmanı bilgisayar da olan iletişim e göre katmanlara ayrılmıştır, bu sayede yapılan iş ve kullanılacak yöntemler ayrıştırılmış olur ve daha sağıklı bir iletişim sağlanır.

OSI modelini oluşturulan 7 katmanı bunlardır:

*Fiziksel Katman (Physical Layer)
*Veri Bağı Katmanı (DataLink Layer)
*Ağ Katmanı (Network Layer
*İletim Katmanı (Transport Layer)
*Oturum Katmanı (Session Layer)
*Sunum Katmanı (Presantation Layer)
*Uygulama Katmanı (Application Layer)

OSI modeline gelen veriler tüm katmanları geçerek iletilir, bu sebeple her katmanda bulanan görevler birbirinden farklıdır.

Fiziksel Katman: Bu katmanda verilerin ne tarz bir ortam ile aktarılacağını belirtir. Verileri bit şekline dönüştürerek iletimini sağlar. Verileri iletiminin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için veriyi gönderen cihaz ile veriyi alan cihaz aynı protokoller tarafından tanımlanması gerekmektedir.

Veri Bağı Katmanı: Veri bağlantı katmanı fiziksel katmana erişmek ve kullanmak ile ilgili kuralları belirler. Erişim yöntemleri verileri kendi protokollerine uygun olarak işleyerek iletirler. Veri bağlantı katmanında veriler ağ katmanından fiziksel katmana gönderilirler.

Ağ Katmanı: Ağ katmanı veri paketine farklı bir ağa gönderilmesi gerektiğinde yönlendiricilerin kullanacağı bilginin eklendiği katmandır. Bu katmanda veriler paket olarak taşınır.
Ağ katmanında iki istasyon arasında en ekonomik yoldan verinin iletimi kontrol edilir. Bu katman sayesinde verinin yönlendiriciler (router) aracılığıyla yönlendirilmesi sağlanır. 
Ağ aşamasında mesajlar adreslenir ayrıca mantıksal adresler fiziksel adreslere çevirilir. Bu aşamada ağ trafiği, yönlendirme gibi işlemler de yapılır.
IP protokolü bu katmanda çalışır.

İletim Katmanı: Üst katmanlardan gelen veriyi ağ paketi boyutunda parçalara böler. TCP, UDP, SPX protokolleri bu katmanda çalışır. Bu protokoller hata kontrolü gibi görevleri de yerine getirir.
Bu katmanda veriler kesim (segment) halinde taşınır.

Taşıma Katmanı: Üst katmanlara taşıma servisi sağlar ayrıca ağın servis kalitesini artırır. Taşıma katmanı verinin uçtan uca iletimini sağlar. Verinin hata kontrolü ve zamanında ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilir. Taşıma katmanı ayrıca veriyi üst katmanlara taşıma görevi yapar.

Oturum Katmanı. İki bilgisayardaki uygulama arasındaki bağlantının yapılması, kullanılması ve bitilmesi işlemleri yapılır. Bir bilgisayar birden fazla bilgisayarlarla aynı anda iletişim içinde olduğunda, gerektiğinde doğru bilgisayarla konuşabilmesini sağlar. Bu, sunum katmanına yollanacak veriler farklı oturumlarla birbirinden ayrılarak yapılır. 

Sunum Katmanı: En önemli görevi yollanan verinin karşı bilgisayar tarafından anlaşılacak şekilde çevrilmesidir. Bu sayede farklı programların birbirlerinin verisini kullanabilmesi mümkün olur. 
Sunum katmanı uygulama katmanına verileri yollar daha sonra bu katmanda verinin yapısı, biçimi ile ilgili düzenlemeler yapılır, verinin formatı belirlenir. Ayrıca verinin şifrelenmesi, açılması, sıkıştırılması da bu katmanda yapılır.

Uygulama Katmanı: Bilgisayar uygulaması ile ağ arasında bir arabirim sağlar. OSI katmanları arasında sadece bu katman diğer katmanlara servis sağlamaz. Uygulamaların ağ üzerinde çalışması sağlanır.
Uygulama katmanı ağ servisini kullanacak olan programdır. Bu katman kullanıcıların gereksinimini karşılar. SSH, telnet, FTP, TFTP, SMTP, SNMP, HTTP, DNS protokolleri ve tarayıcılar bu katmanda çalışır.
E-posta ve veritabanı gibi uygulamalar bu katman aracılığıyla yapılır.